Blog dostępny również pod adresem izabelaszmit.wordpress.com
(dostęp do serwisu blogspot został częściowo utrudniony w Turcji)

niedziela, 21 listopada 2010

Wybory 2010

21 listopada 2010 – wybory lokalne w Polsce, to pierwszy raz kiedy nie biorę w nich udziału…

Odkąd skończyłam 18 lat brałam udział we wszystkich wyborach i jestem z tego dumna, bo nikt nie może mi powiedzieć, że nie mam prawa marudzić na sytuację w kraju. Mam prawo marudzić i nawet nie można mi powiedzieć, że przecież na nich głosowałam to czemu marudzę – tego też nie można mi powiedzieć, bo nigdy nie marudzę na tych na których głosowałam.

Spędziłam kilka miesięcy studiując i pisząc eseje na temat zachowania się wyborców i tego czym się kierują oddając głos. I zawsze i wszędzie słyszę powtarzane jak mantra zdanie: nie wzięcie udziału w wyborach to też wybór polityczny ! Owszem, ale jak pytam jaka jest suma tego wyboru? To niestety nie ma już odpowiedzi. To nie referendum, żeby frekwencja miała rozstrzygające znaczenie, bo jak nie osiągniemy progu to opinia nieważna.

Przecież to tak jak z zakupami w sklepie, przecież nie jest mi obojętne który sok kupię, skoro mam jeden ulubiony. Mogę też nie pójść do sklepu, tylko wtedy sama sobie szkodzę, bo będę spragniona. Marketing polityczny czy nam się to podoba czy nie jest takim samym marketingiem politycznym. Ale to od nas zależy czy damy się nabrać na "kiełbasę wyborczą" i ładniejszy lub brzydszy uśmiech. Nigdy natomiast nie zgodzę się ze stwierdzeniem, że praca marketingowca jest nieetyczna, to raczej my dajemy się nabrać na proste triki. Praca w marketingu jest jak każda inna. Tak samo lekarz ma obowiązek leczyć morderców, tak samo obrońca ma obowiązek bronić gwałciciela, tak samo marketingowiec czasem sprzedaje kłamcę albo kiepski towar.

Bardzo podoba mi się tegoroczna kampania społeczna "Idź i głosuj świadomie", która w pewien sposób do tego nawiązuje.

 








Więc życzę świadomych wyborów!

piątek, 19 listopada 2010

Kurban Bayrami

Każdego roku w świecie islamu obchodzi się tzw. Święto Poświęcenia, czyli w oryginale Eid Ul-Adha, a po turecku Kurban Bayram. Jest to najważniejsze święto w ciągu roku i trwa 4 dni. Data tego święta jest zmienna tak samo jak data świętowania Ramadanu, czy naszej Wielkanocy. W tym roku obchodzono je od 16 do 19 listopada. W przyszłym roku będzie to 6-9 listopada, a w kolejnym 25-28 października. To taki nasz długi weekend, dzięki odpowiedniemu rozkładowi w ciągu tygodnia, można mieć nawet 10 dni wolnego tak jak to było tym razem.

Święto Poświęcenia jak sama nazwa wskazuje polega na poświęceniu udomowionego zwierzaka Allahowi. Dlatego każda owca (nawet Owca w wielkim mieście), krowa, koza, (świnia nie!) powinna mieć się na baczności, bo może zostać (bez)ceremonialnie zaszlachtowana w imię wyższej idei. Wszyscy pamiętamy Abrahama, który był gotów złożyć w ofierze Bogu swojego syna. Ale kiedy podniósł ostrze noża, ukazał mu się Anioł Pański i zesłał mu barana, aby ten złożył ofiarę ze zwierzęcia. Abraham (znaczenie Dobry Ojciec) jest nazywany ojcem narodów i uznawany jest przez trzy religie monoteistyczne islam, chrześcijaństwo i judaizm.

Zgodnie z zasadami islamu, każdy muzułmanin, który jest wystarczająco bogaty, powinien w czasie tego święta złożyć w ofierze zwierze i podzielić mięso na trzy części. Jedną część przeznaczyć na ucztowanie z rodziną, drugą część podzielić między przyjaciół i sąsiadów, a trzecią część dać osobom biednym. Zwierze, które będzie poświęcone powinno być zdrowe i mieć przynajmniej rok. Oprócz tej zasady jest jeszcze dużo innych, które należy spełnić, aby poświęcenie było "ważne". Samo prawo reguluje również tę kwestię, ograniczając możliwe miejsca szlachtowania, np. nie można tego robić w publicznych parkach albo placach zabaw. Co nie zmienia faktu, że nawet jeżeli nie zobaczymy kałuży krwi, to na ulicach będą leżały pozostałości z mięsa, kości, a może i wnętrzności. Nie widziałam tego osobiście, ale zostałam ostrzeżona w pracy, przed takim widokiem.

Turcja zmienia się jeżeli chodzi o tradycję, dlatego coraz więcej osób zamienia poświęcenie zwierzęcia na oddanie określonej sumy pieniędzy na cele dobroczynne. Jedno pozostaje niezmienne, tak samo jak nasze Boże Narodzenie jest to powód do spotkania się z rodziną. Niestety w tym roku nie udało mi się uczestniczyć w rodzinnym wydaniu Kurban Bayrami, G. ciągle na morzu, ale mam nadzieję, że przyszły rok będzie inny.

Lublin – Warszawa – Stambul – Bursa

Czas wyjazdów i powrotów jest zawsze ciężki, nieważne w jakim kierunku jedziesz, zawsze musisz się z kimś żegnać. Praktyka nauczyła mnie, żeby dzielić podróż na małe odcinki, wtedy można zapobiec wszystkim niechcianym niespodziankom. Dlatego zawsze staram się znaleźć w mieście wylotu, a że najczęściej latam z Warszawy to miejsce na kanapie zawsze się znajdzie.

I znów skorzystałam z możliwości, ale następnego dnia musiałam oddać klucze bratu. Wywołałam generalne poruszenie turkocząc moją śliczną walizunią (w kwiatki) przez plac musztrowy, wtedy gdy odbywały się na nim zajęcia. Po drodze spotkałam dyżurnego i zapytałam o numer 69, a on powiedział, że to ten żółty wskazując w kierunku, gdzie nie było nawet żółtego liścia na drzewie. Zielony owszem, brązowy owszem, ale nie żółty. Kiedy znalazłam 69, okazało się, że jest zielony, że nawet koza by zjadła, myśląc że to trawa.

Kiedy już dotarłam na lotnisko, odprawiona, usiadłam i w głowie pojawiła mi się jedna myśl: To on czy nie on? To on czy nie on? Dziewczyno nie dowiesz się nigdy jak nie zapytasz. Pozbierałam manatki i poszłam w kierunku mężczyzny siedzącego przy stoliku: Przepraszam, czy jest Pan wykładowcą na UMCS? Czy nazywa się Pan (aaa nie powiem…)? Dwie pozytywne odpowiedzi. To on. I tak mi nie uwierzycie... W grudniu 2006 współorganizowałam konferencję "Dzień Turcji" i prowadziłam panel dyskusyjny pomiędzy zaproszonymi gośćmi, jednym z nich był właśnie spotkany dziś wykładowca. Turcja tu, Turcja tam. Spotkanie było naprawdę przyjemne i zwykle długi lot tym razem minął jak mrugnięcie okiem. Warto dodać, że pierwszy raz wylądowałam w Turcji bez półtorej godzinnego opóźnienia, prawdopodobnie dzięki Ł., który wtedy miał zajęcia na wieży kontrolnej (wiedział, że lecę tego dnia).

I tak to jestem znów w Bursie, zielonej Bursie. 4 tygodnie i znów będę w Polsce na święta, latam jak stewardessa… może by tak zmienić zawód?

niedziela, 14 listopada 2010

Grand countdown - one month has left

No one expected this. If someone would tell me few months ago, that G. will be on the sea and I will be doing this international internship in Bursa, in Turkey, experiencing what I experience right now, that it will happen what has happend and that I will be waiting for my beloved in his country... If someone would tell me this, not only I would not believe, but I would also put this fairy tale on the same shelve as the story about plane crash in which presidential couple and 6 highest range generals meet their's death. - unbelievable.

Seychelles*
G. is currently at Seychelles… and in my opinion it is rather a place for honeymoon, but as I asume he has forgotten to take me… The next time I will find a job as Kalipso and I will be the one who enticed Odysseus for few years to stay with her, because now I remind Penelope and I weave this apparel and weave and there is no end of it. Fortunately since that  period of time the Internet, skype, mobile phones were invented. Unfortunately website blocking programs and detecting systems were invented also, and tha't why all the mobiles on the board must be switched off.

When I decided about this internship, G. was unsatisfied, that I will be for so long in Turkey "alone". I think that now I know what he was talking about... in brief lonely woman in Turkey, with foreign citizenship and without language has no easy life... But Iza wants and she wants, because I wanted to show how polish girl can be tough and that I can do on my own. And it is possible, everything is possible, but I must admit that it is not easy, it is rather hard. So don't ask if I miss him, because this is rhetoric question. I don't answer for the question about how much I miss him, because I am not able to describe it. The next question about how long it will take , that he will be at sea and I will be waiting has no answer, because we both wait for the order. The last most popular question do we plan and when we plan our wedding... is simply followed by my laugh. Even if we will plan everything in advanced, who can quarantee that G. will be allowed to join the wedding... personaly.

Long time ago I was dreaming about a guy with passion, interesting occupation, that he will be travelling a lot, communicating in few languages and that he will be crazy about me and will call me "My Baby" (I know that the last one is clichy, but who cares). Long time ago I was dreaming about it and? And it has came true... So be careful what are you dreaming about, because it can come true...

Wielkie odliczanie - pozostał miesiąc

Tego nikt się nie spodziewał. Jeszcze kilka miesięcy temu, gdyby ktoś mi powiedział, że G. będzie na morzu, a ja będę odbywać praktykę międzynarodową w Bursie, w Turcji, doświadczać tego czego właśnie doświadczam, że wydarzy się to co się wydarzyło i że będę czekać na mojego lubego w jego kraju. Gdyby ktoś powiedział mi to wszystko, to nie tylko popukałabym się w czoło, ale odłożyłabym tę bajkę na tę samą półkę co historię o wypadku samolotu rządowego, w którym ginie para prezydencka i 6 generałów – niewiarygodne.

Seszele*
G. jest obecnie na Seszelach… co według mnie jest bardziej odpowiednim miejscem na miesiąc miodowy, ale chyba zapomniał mnie zabrać… Kolejnym razem zatrudnię się jako Kalipso i będę tą która zwabiła Odyseusza, żeby pozostał z nią na wiele lat, bo teraz przypominam raczej Penelopę i tkam tę szatę i końca nie widać. Na szczęście od tamtego czasu wymyślono Internet, Skype i telefony komórkowe. Niestety wymyślono też programy blokujące strony internetowe i systemy namierzania, przez które telefony komórkowe muszą być wyłączone na pokładzie fregaty.

Kiedy podjęłam decyzję o tym stażu, G. nie był zadowolony, że będę tak długo "sama" w Turcji. Myślę, że dopiero teraz wiem o czym on mówił… w skrócie samotna kobieta w Turcji z obcym obywatelstwem i bez znajomości języka nie ma łatwo… Ale przecież Iza chce i Izie dać, bo chciałam pokazać, że Polka potrafi i się sama sobą zajmę. I to jest możliwe, wszystko jest możliwe, ale przyznaję się bez bicia, nie jest łatwo, a nawet jest trudno. Dlatego nie pytajcie czy nie tęsknię za nim, bo to pytanie retoryczne. Na pytanie jak bardzo tęsknię też nie odpowiadam, bo nie da się tego opisać, przynajmniej ja nie potrafię. Kolejne pytanie o to ile to jeszcze potrwa, że on będzie pływał, a ja będę czekać, nie ma odpowiedzi, bo wszystko zależy od rozkazu. Ostatnie najczęstsze pytanie to czy i kiedy planujemy ślub... i na to reaguję zwykłym śmiechem. Nawet jeżeli zaplanujemy wszystko na pół roku do przodu, to kto mi zagwarantuje, że on będzie mógł wziąć w tym ślubie udział... osobiście.

Kiedyś marzyłam o facecie, który będzie miał w życiu pasję, ciekawy zawód, że będzie dużo podróżował, komunikował się w różnych językach, a do tego będzie za mną szalał i mówił do mnie "My Baby" (wiem, to ostatnie brzmi kiczowato, ale kto powiedział, że marzenia nie mogą być kiczowate). Kiedyś o tym marzyłam i co? I się spełniło... Więc uważajcie o czym marzycie, bo jeszcze się spełni...

czwartek, 11 listopada 2010

11 listopada i trochę historii

Dzisiaj 11. Listopada – Dzień Niepodległości, święto narodowe w Polsce. Wszyscy wiemy dlaczego i co obchodzimy 11. Listopada… Że Marszałek Józef Piłsudski, że koniec I wojny światowej, że początek II Rzeczypospolitej, że długi proces odbudowy państwa. To tak w skrócie, resztę można znaleźć na wikipedii albo w książkach historycznych, które ja już raz przepisywałam, i drugi raz tego czynić nie zamierzam. Dlatego przy okazji tej daty, chciałam skupić się na historii stosunków polsko – tureckich. 


 






Ale, że nie chcę zanudzić wszystkich to skupię się na 3 historiach:

Po pierwsze, zwycięstwo Sobieskiego pod Wiedniem. W 1683 roku król Jak III Sobieski udał się pod Wiedeń z odsieczą przeciwko wojskom tureckim pod wodzą wezyra Kara Mustafy. Jak wszyscy pamiętają z historii odniósł wielkie zwycięstwo w tej bitwie. Z wojsk muzułmańskich zginęło 15000 ludzi a z chrześcijańskich zaledwie 3000. Z tej okazji papież Innocenty IX ustanowił na 12 września Święto imienia Maryi, które dziś obchodzimy 9 października. To zwycięstwo uważa się za symbol zwycięstwa chrześcijaństwa nad islamem, który rozprzestrzeniał się w Europie, a król Polski skutecznie go powstrzymał.

Po drugie, Polonezköy. W roku 1842 z inicjatywy księcia Adama Czartoryskiego i Hotelu Lambert na wykupionych terenach ok. 100 km od Stambułu zaczęła powstawać wieś nazwana Adampolem (pol. Adampol, tur. Polonezköy – polska wieś). Początkowo we wsi tej zamieszkiwali głównie Polacy: byli uczestnicy powstania listopadowego, wykupieni z niewoli tureckiej. W późniejszych latach fakt powstania polskiej gminy rozniósł się po całym świecie i do Adampola zaczęły ściągać różne narodowości. I tak o to w Turcji istniała polska gmina w czasach kiedy nie istniało polskie państwo. Wieś istnieje nadal i nawet ostatnio odwiedził ją obecny Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski (o tym w artykule, do którego link w czytadłach).

Po trzecie, puste miejsce przy stole. W czasie kiedy Polski nie było na mapie, świat toczył się dalej. Pomiędzy państwami odbywały się spotkania na całym świecie. Jeżeli tylko takie spotkanie na najwyższym szczeblu odbywało się w Stambule, przy stole zawsze czekało krzesło i tabliczka z podpisem "Polska". I kiedy niemieccy i rosyjscy przedstawiciele pytali po co to, przecież nie ma takiego państwa na mapie. Zawsze otrzymywali jedną odpowiedź od gospodarza spotkania: Polski Ambasador jest w drodze, wcześniej czy później przybędzie. Kiedy w1923 roku Turcja stała się republiką, Polska była pierwszym państwem, które otworzyło swoje przedstawicielstwo w Ankarze – stolicy Turcji, podczas gdy inne państwa nadal utrzymywały przedstawicielstwa w Stambule. Tę historię usłyszałam od kolegi, z którym studiowałam w Anglii. Chcąc mnie zainteresować turecką kulturą zaczął do mnie pisać na FB jeszcze zanim oboje wylądowaliśmy na Erasmusie. W związku z tym nie ręczę za jej 100% wiarygodność, ale nawet jeżeli M. gdzieś dorzucił swoje 5 groszy, to i tak wszystko ładnie brzmi prawda? 

To taka bardzo krótka i uogólniona historia stosunków polsko-tureckich. Nigdy nie byłam dobra z historii (dlatego na maturze wybrałam wos). Jak wspomniałam nie chcę się rozwodzić nad historycznymi faktami, które można znaleźć w każdej książce historycznej, dlatego na tym koniec.

poniedziałek, 8 listopada 2010

İnşallah

Któregoś dnia kiedy szłyśmy z mamą do taty w odwiedziny do szpitala, postanowiłyśmy kupić mu gazetkę do poczytania, wybór padł na "Forum" – dość interesujące przedruki artykułów z zagranicznych gazet. Pomyślałam, że tata się rozerwie i ominie tę polską żółć, która przelewa się w polskiej polityce, a to mogłoby być dość niebezpieczne dla zdrowia po usunięciu woreczka żółciowego. Jakież zdziwienie zagościło na naszych twarzach kiedy z okładki uderzył nas tytuł artykułu: "Medycyna wiary. Czy warto modlić się za zdrowie?" – masz Ci los. Skręciło nas ze śmiechu razem z Panią ze sklepiku szpitalnego. Na szczęście tatę też ubawiłyśmy, ale czytać nie chciał.

Jeszcze miesiąc temu sama popukałabym się w czoło, ale mam to szczęście, że wszyscy w mojej rodzinie cało wychodzą z problemów zdrowotnych i innych opresji życiowych. A ja osobiście szpital oglądam tylko jako odwiedzająca. I dopiero ostatnie wydarzenia uzmysłowiły mi jakie uczucia miotają człowiekiem i jak czarne mogą być czarne myśli, kiedy rozpacz odbiera rozsądek.

Pofilozofujmy zatem trochę. Czy warto modlić się o zdrowie? Oczywiście, że tak… Trzy powody:

To jeszcze nikomu nie zaszkodziło, jeżeli nie było stosowane zamiast środków leczniczych, jak w przypadku Rozalki z nowelki "Antek". Jak pamiętam z nowelki chorą dziewczynkę za radą znachorki włożono do pieca na kilka zdrowasiek… siłą rzeczy nie pomogło. Na szczęście medycyna od tamtego czasu poszła na przód.

Warto tu napisać o myśli filozoficznej znanej po nazwą zakładu Pascala. Pierwszy raz zetknęłam się z tym poglądem na drugim roku studiów politologicznych podczas przedmiotu "Teoria polityki" na zajęciach z teorii gier. Jak najprościej wytłumaczyć zakład Pascala? Ta tabelka objaśnia istotę.


Bóg istnieje
Bóg NIE istnieje
Wierzę
Życie wieczne w niebie
Nic
NIE wierzę
Wieczne potępienie w piekle
Nic

Pascal przyjął, że jedno z dwóch musi być prawdziwe: Bóg jest, albo go nie ma. Pascal nie próbował dowieść, że istnienie albo nieistnienie boga jest pewne. Próbował natomiast obliczyć, o ile uznanie go jest dla człowieka opłacalne. Przy założeniu, że Bóg nagradza wiernych, a karze niewiernych, możemy zyskać życie wieczne w niebie, albo wieczne potępienie w piekle. Nie jest to dowód na istnienie Boga, jest to wskazówka, jak należy żyć, aby doczekać życia wiecznego. Zakład Pascala spotkał się z potępieniem współczesnych Pascalowi, dlatego że takie podejście uczy udawania wiary, aby nie być potępionym.

Ja osobiście również nie popieram tego sposobu myślenia, żeby potem ktoś mi nie wytykał w rozmowach podczas kawy. Pokazałam dwie skrajności, nie używając zachowań konkretnych osób, dlatego, żeby nikogo nie urazić. To ważne, bo temat jest dość delikatny.

"Modlitwa" może być rozmową, a "duchownym" dobry przyjaciel w myśl tego, że każdy modli się jak umie. Ja spotkałam niesamowitych ludzi w Bursie, m. in. Debrę, żonę pastora. Nie wiem skąd ta kobieta wzięła w sobie tyle spokoju i tyle ciepła, żeby wlać je we mnie, w momencie kiedy do powrotu do domu było jeszcze tak daleko, a wydarzyło się już tak wiele. Debra nazwała wszystkie moje słabości i zagrożenia, które wynikały z sytuacji w jakiej się znalazłam. Zastała mnie z twarzą zalaną łzami i deszczem, a odstawiła do domu ze zwykłą wiarą, że jutro musi być lepiej.

Na szyi chirurga zauważyłam łańcuszek i krzyżyk. Lekarze robią wszystko co mogą, ale ponoć czasem potrzeba tego co Turcy nazywają İnşallah, a my "jak Bóg pozwoli". İnşallah jest dość popularnym zwrotem. Używa się go wtedy, kiedy w dokonaniu czegoś może nam przeszkodzić coś niezależnego od nas, coś na co nie mamy wpływu i choć zrobilibyśmy wszystko to i tak to czego chcieliśmy dokonać nie uda się zrealizować. Z zasady Bóg pozwala dokonać wszystkiego, ale ludzie powinni być świadomi jego siły i swojej bezsilności wobec inşallah.

piątek, 5 listopada 2010

Historia Elisabeth

Ten wpis jest dedykowany Elisabeth i jej rodzinie. 

Bursa Mozaik Çalışma Grubu
Ostatni tydzień w Bursie zaczął się fatalnie. Wiadomości, które nadchodziły z Polski, przyprawiały mnie o mdłości, a ja sama bałam się pisać smsy. Coś mi jednak mówiło, że spotkanie w radzie miasta może odmienić moje życie w Bursie na długo i na dobre (pomimo tego, że już było dobrze). Więcej o samym spotkaniu we wpisie o Bursa Mozaik Çalışma Grubu. Na spotkaniu była też Elisabeth. Pierwsze wrażenie: spokojna, wyważona osoba, która siedziała przy końcu stołu, o prawdziwie amerykańskim uśmiechu, założycielka stowarzyszenia w Bursie, mama 4 dzieci i była nauczycielka angielskiego.

Kiedy wróciłam do domu na telefonie czekał na mnie sms i email na skrzynce od Elisabeth o tym, że nie zdążyła nas złapać po spotkaniu, ale że bardzo chciałaby nas zaprosić do stowarzyszenia. W ciągu jednej nocy wymieniłyśmy kilka maili i Elisabeth zmieniła się w naprawdę bliską mi osobę. Jest młoda i ambitna, nie boi się życia i wie jak czerpać z niego radość. Po przyjeździe do Bursy założyła międzynarodowe stowarzyszenie zrzeszające kobiety w Bursie, czyli BIWA.




Coffee

We wtorki BIWA organizuje spotkania przy kawie. Elisabeth naprawdę zależało, żebym na to spotkanie przyszła. Kiedy do mnie zadzwoniła nie byłam w stanie rozmawiać o kawie, ani tym bardziej porozmawiać z nową klubowiczką, która jest Polką. Kiedy powiedziałam Elisabeth co jest "nie tak", ona tylko zapytała czy może mi jakoś pomóc i w zasadzie mogła mi pomóc… Mogła zająć mi czas, żebym nie wpatrywała się w telefon oczekując na smsa. Poprosiłam o spotkanie następnego dnia i Elisabeth zaprosiła mnie do siebie, umawiając mnie najpierw na spotkanie z Debrą, żoną pastora kościoła protestanckiego w Bursie.

I have guest room… with bathroom

Kiedy Elisabeth i jej dzieciaki zobaczyli w jakim "opłakanym" jestem stanie, zaprosili mnie do siebie do domu na noc i kolejny dzień aż do momentu wyjazdu z Bursy do Stambułu. Opierałam się, bo to było znacznie za dużo ile mogłam przyjąć, a Elisabeth przekonywała: Mam pokój gościnny… z łazienką. Dałam się przekonać tylko ze względu na potencjalną imprezę i dziki tłum ludzi w mieszkaniu, w którym mieszkałam. Elisabeth zaoferowała mi kojący spokój i ciszę oraz zajęcie dla myśli. Jej dom w dzielnicy apartamentów to prawdziwy azyl dla całej 6 osobowej rodziny. Najpierw spędziłyśmy bardzo miły wieczór przy kurczaku curry, czekoladowym cieście i herbacie, gaworząc o życiu, dzieciach, małżeństwie, Bursie, jej problemach związanych z życiem w Turcji, moich przygodach w Anglii i o tym jak poznałam G. A następnego dnia Elisabeth wprowadziła mnie w plan dnia jej rodziny. Jej dzieci: Olivier, Martin, Madison i Gabriel znają płynnie 3 języki (może za wyjątkiem najmłodszego, który ma 2 lata): angielski, francuski i turecki, a najstarszy uczy się niemieckiego. Nie poznałam jej męża Nicolasa, który akurat był na konferencji. Elisabeth zabrała mnie i jej najmłodszego syna do domu stowarzyszenia BIWA, gdzie było miejsce do zabawy i czas na przekąskę. A kiedy wróciliśmy do domu na lunch, Gabriel chciał siedzieć tylko obok mnie i przekładał swoje jedzenie na mój talerz.

Ponieważ Madison miała umówioną wizytę u dentysty, a Elisabeth nie chciała, żebym siedziała w poczekalni i gapiła się w ścianę, więc podrzuciła mnie do swojej przyjaciółki Kate, która właśnie prowadziła zajęcia z patchworku. Na zajęciach zrobiłam "jojo" i zaprojektowałam kocyk dla dzieciaków, który mogłaby zrobić Kate na zajęciach w swojej szkole, a Elisabeth sprzedać pozyskując pieniądze na cele stowarzyszenia BIWA (projekt pokażę później).

Na koniec tego dnia w paralelnym świecie Bursy, Elisabeth pomogła mi zaplanować dalszą część powrotu do domu i zawiozła mnie na prom do Mudanyi, dokładnie tam gdzie jadłam mój pierwszy business lunch z klientami z Polski.

Gabriel keeps asking about you…

…takiego smsa dostałam od Elisabeth, kiedy już wylądowałam w Polsce. I jak tu nie wierzyć w jakąś siłę wyższą, która mnie wypchnęła z domu i wysłała na spotkanie z przedstawicielką rady miasta. Mam nadzieję spotkać tę niesamowitą rodzinkę zaraz po moim powrocie do Bursy, który planuję na około 20 listopada.

czwartek, 4 listopada 2010

Wiadomości z frontu…

Ostatnio na blogu cisza tzw. flauta jak mówią żeglarze, a skoro o żeglarzach mowa to gładko przejdźmy do marynarzy…

Mój marynarz jest w… Tanzanii. Miało być w kierunku Turcji, a tu trochę jakby się oddalał. Ale dzwoni do mnie i pisze regularnie. A o czym on pisze? Okazuje się, że nie tylko ja mam interesujące przygody, jego praca to dopiero szkwał na pełnym morzu. Część z informacji znajduje się na blogu poświęconym marynarce tureckiej, do którego link znajduje się w sekcji Polecam. A ja chciałabym skupić się na 3 z nich i dorzucić kilka słów komentarza.

  • Smutny incydent – na początku mojego pobytu w Turcji otrzymałam bardzo smutnego maila donoszącego o łodzi na której było około 82 osoby (z kobietami i dziećmi włącznie). Łódź została wykryta przez radary jednej z fregat w rejonie Zatoki Adeńskiej. Łódź miała problem z silnikiem pośrodku morza. Prawo międzynarodowe jest okrutne w stosunku do uciekinierów, którymi okazali się ludzie na łodzi. I tak naprawdę jedyne co możesz zrobić to odtransportować całą łódź do wybrzeży państwa, z którego wód wypłynęła. Co w przypadku uciekinierów jest zupełnym absurdem i przypomina leczenie problemu grypy cholerą. Ale nie możesz zrobić nic innego, bo inaczej uciekinierzy zażądają azylu w państwie do którego należy ta fregata. Nie możesz też nie zareagować jeżeli został wysłany sygnał o pomoc, bo prawo międzynarodowe nakazuje bezwzględną pomoc, za wyjątkiem stanu wojny. Więc starasz się pomóc i odtransportować rozbitków gdziekolwiek, aby do brzegu podając im wodę i pożywienie, a w tym momencie z powodu głodu panującego na pokładzie rozpoczynają się przepychanki, a za chwilę łódź przewraca się do góry dnem i Ci którzy nie potrafią pływać toną w mgnieniu oka… Nie pozostaje nic innego jak tylko uratować pozostałych i potraktować zgodnie z przepisami międzynarodowymi. Zgodnie z przepisami międzynarodowymi odbywa się również odławianie ryb przez francuskich i hiszpańskich rybaków, ryb które należą do Somalii. Co więcej nierzadki jest też ostrzał łódek somalijskich rybaków pod pretekstem obrony własnej przed procederem piractwa. Zjednoczone siły bez przerwy trzymają około 10 swoich fregat w Zatoce Adeńskiej wydając na operację około 1 miliona dolarów miesięcznie w celu walki z piractwem, które jest wynikiem walki o przetrwanie i walki o życie. Niesprawiedliwej walki o życie, bo z góry skazanej na przegraną, niesprawiedliwej walki, bo nielegalnej w wyniku luk w prawie. I myślisz sobie Black destiny of the black continent…
  • Mielizna – jakiś miesiąc później dostałam informację o tym, że fregata TCG Gokceada jest uszkodzona. Jedyne co przyszło mi na myśl, to to, że G. znowu wstawił Fish Fingers do piekarnika i uruchomił alarm przeciwpożarowy na całym statku. Co w kontekście rozmowy o tureckich kiełbaskach, które G. wziął ze sobą na statek było całkiem racjonalnym tokiem myślenia. Po przejrzeniu bloga o tureckiej marynarce, okazało się, że G. nie miał nic wspólnego z uszkodzeniem (a przynamniej nie tyle o ile go podejrzewałam). Po wpłynięciu na mieliznę uszkodzenia okazały się na tyle poważne, że podjęto decyzję o wysłaniu drugiej fregaty na zamianę – TCG Gaziantep. Ja osobiście nie widzę zbytniej różnicy pomiędzy kilkoma tysiącami ton metalu.
TCG Gökçeada
TCG Gaziantep

  • Hallo, we are pirates – nikt i nic mnie nie przekona, że praca nawigatora jest bezpieczna, jeżeli nawigatorem jest mój marynarz i opowiada mi historie jak ta… "Jestem na zmianie i w pewnym momencie odbieram sygnał wezwania o pomoc przez statek handlowy, który jest wypełniony po brzegi płynnym LPG i oddalony od nas o jakieś 56 mil morskich od nas, a w tle słyszę groźby piratów, bo oni są już na pokładzie tego statku." Co się dzieje w takiej sytuacji? W tej konkretnej piraci uciekli, jak zobaczyli fregatę wojenną na horyzoncie, ale czasem nie poddają się tak łatwo, a czasem udaje się ich złapać. I wtedy zaczynają się schody, bo mamy prawo międzynarodowe i mamy wody międzynarodowe. Jeżeli mamy piratów na pokładzie musimy ich traktować jak gości i odtransportować do pierwszego państwa, które ściga za piractwo, i jest na to ograniczony czas, w którym trudno się zmieścić pośrodku oceanu. Cóż pozostaje? Obezwładnić delikwentów, zabrać sprzęt (kałachy, paliwo, GPS, drabiny i harpuny) i puścić wolno z jedną beczką paliwa w motorówce… Taki psikus…
Jeżeli ktoś myślał, że praca nawigatora jest nudna, wesoła i bezpieczna – jest w błędzie. Ileż ja razy słyszałam: szukaj pracy na statku to będziecie oboje pływać. Myślę, że jedno z nas powinno stać na lądzie jak latarnia morska sygnalizująca port, jak keja do której cumuje się yacht… I ciekawe kto to będzie? Bo mnie póki co za bardzo nosi po świecie…

niedziela, 31 października 2010

Tydzień w Bursie

Ostatni tydzień w Bursie nauczył mnie życia lepiej niż całe 25 lat do tej pory. To był tydzień, który chciałabym zapomnieć ze względu na to co się wydarzyło, a jednocześnie zapamiętać ze względu na to ile historii splotło się z moją, ile życzliwych osób spotkałam na swojej drodze.

Tydzień zakończył się powrotem do Polski, do domu. Czy wrócę do Bursy? Oczywiście, że wrócę, ale za jakiś czas.

sobota, 30 października 2010

"Czym pachnie sobota?"

Nie potrafię napisać nic więcej... Dziś będzie autoplagiat z innego mojego bloga "in flagrante delicti", z 4 września 2010.

"Dziś jest sobota. Sobota jest tym szczególnym dniem, który pachnie i ma wygląd. Podobnie jak niedziela pachnie rosołem i potrawką z kurczaka, tak sobota pachnie szarlotką i plakiem samochodowym.

Sobota od zawsze kojarzy mi się z wyjazdem do domu babci i dziadka, gdzie moja mama przygotowywała szarlotkę z kruszonką, a w czasie kiedy szarlotka piekła się, moja mama kąpała mnie. Kiedy proces mycia moich długich do pasa włosów dobiegał końca, zawinięta w ręcznik lądowałam w pokoju z telewizorem obok mojego taty, który zawsze oglądał "Wielką Grę" z nieśmiertelną Stanisławą Ryster. Zapach szarlotki unosił się w całym domu i już nikt nie wyobrażał sobie innej kolacji niż porcja świeżego ciastka z ciepłym mlekiem prosto od krowy.

Z upływem czasu zmienił się też zapach i wygląd soboty. Miejsce wyjazdów do domu na wsi zajęły spotkania z rówieśnikami, a sobota zapachniała zupełnie inaczej. Ładna pogoda i plany na wieczór zaowocowały sobotnim myciem samochodu razem z tatem. I odkąd pamiętam to zawsze wyglądało tak samo: to samo miejsce, te same czynności, i ten sam zapach, a na koniec ten sam widok połyskującego w słońcu lakieru.

Dziś znów pojechaliśmy umyć samochody. I znów wszystko było tak samo, z kilkoma różnicami, plak był o zapachu cytrynowym, myliśmy dwa samochody: mój i jego, a ja tym razem byłam wszystkiego tego najzupełniej świadoma. I tak na prawdę tym razem efekt umytego samochodu nie był tak wartościowy jak samo mycie samochodu w towarzystwie mojego taty.

Ta świadomość przywołała pewne skojarzenie z zamieszczoną poniżej piosenką Kate Bush. Bardzo ją lubię i myślę że w piękny sposób oddaje relacje między mną a moim tatem, pomimo tego, że Kate Bush gra w teledysku syna.

Życzę miłego oglądania!

"

Dzisiejsza sobota pachniała szpitalem.

poniedziałek, 25 października 2010

Bursa Mozaik Çalışma Grubu

Najpierw 3 zdjęcia z soboty…, które mogę umieścić dzięki uprzejmości Zekiye Tunca, która zrobiła je swoim aparatem i udostępniła mi z zezwoleniem na publikację na blogu.

To jest aula o której pisałam w sobotę

a to ja i M. w akcji

dałyśmy czadu
_______________________________________________________________


A teraz przejdźmy do tematu dnia dzisiejszego, czyli jak w temacie "Bursa Mozaik Çalışma Grubu". Cóż to właściwie? Jakieś pół roku temu Rada Miejska w Bursie wyszła naprzeciw problemom, jakie mogą mieć cudzoziemcy, którzy przybywają do Bursy i wystąpiła z inicjatywą utworzenia grupy, która składałaby się z samych zainteresowanych i lokalsów, którzy mówią w innych językach.

Dzisiaj odbyło się jedno (jak się okazało) z pierwszych spotkań grupy, która podzieliła się na dwie podgrupy: na rzecz edukacji oraz turystyki i integracji. Informacje na temat spotkania znalazłam oczywiście na FB (bo FB prawdę Ci powie) i obie z L. postanowiłyśmy wziąć udział w spotkaniu, w celach czysto poznawczych. A skończyłyśmy jako 2/3 grupy zajmującej się integracją i organizującej wieczorne wyjście raz w miesiącu, ale o tym za chwilę.

Jako politolog uwielbiam takie inicjatywy i czuję jak mi krew szybciej krąży, kiedy coś takiego dzieje się wokół mnie i mogę wziąć w tym udział. Tym bardziej cieszy mnie to, kiedy moje działanie może przynieść wymierne korzyści, które potem sama zobaczę i które wpłynął na życie innych. Bałam się, że ten rok minie bez takiej aktywności, a tu taka niespodzianka.

Kiedy już wszyscy zjawili się na spotkaniu, okazało się, że jesteśmy tylko i wyłącznie w kobiecym gronie. Co więcej około połowy zebranych stanowią Turczynki, a druga powoła to prawdziwy tygiel: Australijka, Angielka, Francuska, Mołdawianka, Niemka, Rosjanka i Polka (czyt. Ja). Każdą z nas co innego sprowadziło do zielonej Bursy. Podobnie jak około 2000 innych obcokrajowców, których ponoć aż tyle mieszka w tym mieście (i obie z L. do tej pory zachodzimy w głowę, gdzie oni wszyscy są).

Muszę powiedzieć, że jestem pod wrażeniem tematów poruszanych podczas spotkania i jakości wypowiedzi:

  1. Sekcja edukacyjna: chce doprowadzić do otworzenia szkoły dla międzynarodowych dzieci oraz lokalnych dzieci, które po zdaniu odpowiednich egzaminów mogłyby uczyć się w szkole, która dałaby im możliwość innego startu na studia.
  2. Sekcja turystyczno-integracyjna: stawia sobie za cel poruszenie nieba i ziemi, aby Bursa była bardziej przystępna dla turystów i osób, które przybywają na dłużej tak jak my.
Jako nie-nauczycielki postanowiłyśmy dołączyć do sekcji turystycznej, zwłaszcza dla mnie to wyzwanie jako świeżo upieczonej pilotki wycieczek. Spotkanie naszej grupy roboczej odbędzie się 8 listopada o 7.30 w budynku rady miasta. Natomiast kolejne generalne spotkanie odbędzie się 25 listopada również o 7.30. Co do tego czasu mamy zrobić? Przeprowadzić prywatną burzę mózgów nad tym co można byłoby ulepszyć a co wprowadzić, przejrzeć burzę mózgów poprzednich uczestników spotkania oraz wybrać dzień w tygodniu, który najbardziej będzie odpowiadał mi, L. i C. oraz znaleźć odpowiedni bar na spotkania nieformalne. Te spotkania nieformalne mają mieć szczególne znaczenie, ponieważ mają się odbywać zawsze (ZAWSZE!) o tej samej godzinie i tego samego dnia miesiąca albo tygodnia. Tak, aby każdy kto będzie czuł się spragniony obecności kogoś kto też nie jest stąd mógł zawsze znaleźć bratnią duszę.

Skoro wszystkie trzy podjęłyśmy rękawicę to należało zacząć wywiązywać się ze zobowiązania i udałyśmy się na krótki rekonesans, aby zapoznać się i zamienić kilka zdań o tym skąd jesteśmy, dlaczego akurat tu i jak spotkania wyglądać powinny. C. jest nauczycielką angielskiego w Bursie, a pochodzi z okolic Blackpool, czyli z okolicy Manchesteru gdzie ja byłam rok. A jej przyjaciółka z Kazania, czyli z tego samego miasta co L. I świat robi się taki malutki, a potem tyci tyci.

To niesamowite kogo można spotkać, jeżeli tylko się chce wyjść do innych. Przez ten wieczór poczułam się jak na Erasmusie, ale w wydaniu dla dorosłych. Obie z L. postanowiłyśmy włączyć się w całe przedsięwzięcie, bo nie samą pracą człowiek żyje.

sobota, 23 października 2010

Wywołana do tablicy

Od tygodnia albo dwóch AIESEC – Bursa organizuje akcję promocyjną lokalnych na uniwersytetach, chcąc zachęcić i przyciągnąć uwagę jak największej ilości studentów. Końcowym etapem tej akcji było spotkanie, które odbyło się dziś. Jako jedna z nielicznych osób zostałam poproszona o udział jako gość specjalny, bo Yabanci. Oczywiście się zgodziłam, bo co tu dużo gadać Iza lubi takie imprezy.

Przed 13 pojawiłam się we wskazanym miejscu, a moim oczom ukazała się dość "przestronna aula" po brzegi wypełniona krzesłami… ładne mi spotkanie… toż to mega impreza. Miejsce też niczego sobie, bo jedna z sal konferencyjnych w parku, gdzie strażnik upomniał mnie, że nie można robić zdjęć (jeżeli ktoś pamięta).

Organizacja przedsięwzięcia wyglądała, muszę przyznać fachowo. Już przy wyjściu z metra stał mój Buddy w koszulce AIESEC i kierował wszystkich zainteresowanych do kolejnej osoby, która stała w zasięgu wzroku i ta osoba kierowała dalej. Czułam się trochę jak banan z ręki do ręki huśtających się na lianach małp (wiem, że porównanie straszne, ale tak właśnie było). I kiedy w końcu dotarłam pod drzwi, ostatnia osoba w koszulce powiedziała: So you are Isabel*… (A więc to Ty jesteś Isabel). Hmm, a więc to takie uczucie być sławną… Tak jam to…

Po wejściu na tę wspomnianą wielką aulę spotkałam M. vel Superę Ablę i WW. obie odstawione. O o! coś się święci.

- Ty też masz przemówienie?

- Jakie przemówienie? - zapytałam M.

- Ogólnie o Bursie i praktykach itd.

- Nie mam, bo nikt mnie o to nie poprosił – odpowiedziałam nie ukrywając radości, ze względu na wielkość sali i spory tłumek przed drzwiami. Ale moja radość nie trwała zbyt długo…

Po dwóch godzinach, co tu ukrywać, dość nudnych przemówień, które nawet rozumiałam mniej więcej, przyszedł czas na przerwę. A na przerwie A. i U. poprosili mnie na stronę i powiedzieli, że wyglądam jakbym też chciała wygłosić przemówienie. Rozejrzałam się po auli, nawet podczas przerwy było tam z 50 osób. Hell yay! Czy naprawdę tak wyglądam?!?!?! Aaa dobra, może i tak wyglądam.

Zaraz po przerwie dwoje konferansjerów poprosiło WW. A my z M. miałyśmy wyjść za chwilę. Miałam tylko jedną obawę, że Ci ludzie na scenie nie znając mojego imienia… Dlatego też, kiedy przyszła nasza kolej, zostałam poproszona na scenę jako… "Sara". Tego jeszcze nie było. Wyszłam na scenę i przedstawiłam się jako "Izabela".

O czym to ja mogłam mówić? Popłynęłam jak zwykle. Od tego kto ja jestem, i co tu robię, poprzez moje doświadczenia i motywacje, aż do silnego nacisku na zmotywowanie i zachęcenie do ruszenia się wszystkich znajdujących się na sali. Podczas przemówienia i omiatania wzrokiem całej sali zauważyłam uśmiechnięte twarze, a przede wszystkim uśmiechniętą twarz szefa jednej z firm lokalnych. To daje przyjemnego kopniaka. Oczywiście nie zapomniałam wspomnieć jak bardzo kocham turecką kuchnię, a w szczególności baklavę. Potem głos zabrała M. A na koniec poprosiłam wszystkich, żeby pomagali obcokrajowcom w próbach dogadania się z lokalsami, bo pomimo tego, że się uczymy i starami to często walka z góry skazana jest na przegraną.

Na koniec całego spotkania podszedł do mnie chłopaczek i powiedział, że chciał mi zadać pytanie, ale go nie zauważyłam. Ojej! Czy AIESEC jest dobrą organizacją do wyjazdu za granicę? Oczywiście, że tak, zwłaszcza z Turcji, załatwiają całą biurokrację i wiedzą jak to zrobić.

I tak zostałam wywołana pod tablicę, aby dać przemówienie przed około 300 osobami w języku angielskim bez przygotowania… I nie skłamię mówiąc, że czułam się jak ryba w wodzie… Czy to oznacza, że mogę zaliczyć się do grupy osób, wg M., skazanych na zajebistość? Nie wiem, ale sprawdzę na FB, bo FB prawdę Ci powie. 

„Ye Dua et Sev”

Domyślacie się o co może chodzić? Tak… oczywiście o film "Jedz módl się i kochaj" po turecku. Razem z L. postanowiłyśmy zrobić sobie kulturalny piątek i pójść do kina.

Słyszałam o książce negatywne opinie od zaufanej mi osoby – od mamy, ale zachęcona przez L. stwierdziłam: aaa 9 LT to nie majątek, a nóż będzie fajnie. I było. Film opowiada historię kobiety, która decyduje się na rozwód, bo jest nieszczęśliwa ze swoim mężem. Chce realizować swoje marzenia, które trzyma zamknięte w skrzyneczce. Marzenia to wycinki National Geographic z całego świata z miejscami, które chciałaby zobaczyć przed śmiercią. Na początku filmu jest na Bali i tam "bezzębny yoda" z linii jej dłoni przepowiada jej, że kiedyś wróci na Bali na kilka miesięcy a on nauczy ją wszystkiego. I tak po rozwodzie i szybkim romansie z aktorem teatralnym Liz decyduje się na spędzenie 4 miesięcy we Włoszech aby rozkoszować się jedzeniem i nabrać ochoty do życia, kolejnych 4 w Indiach, aby nauczyć się medytacji, i ostatnich 4 na Bali, aby… Przecież, że nie zdradzę wszystkiego.



Koniec końców… kiedy wyszłyśmy z kina obie miałyśmy wrażenie, że film jest o mnie, a gdyby nie był o mnie to byłby o wiele nudniejszy (ponoć książkę napisała kobieta, która tak właśnie zrobiła). Dlaczego mam takie wrażenie? bo mam to wszystko, czego szukała bohaterka tylko że w jednym miejscu. Co prawda nie specjalnie ciągnie mnie do medytacji, ale interesuje mnie kultura islamu. Jestem zauroczona kuchnią turecką i już zanim tu przyjechałam byłam zakochana. Nie jestem tylko rozwiedziona...

Bardzo podobała mi się muzyka w filmie

_______________________________________________________________

Ciekawostka...
W Turcji nawet w kinie się odpoczywa i w połowie filmu jest przerwa około 15 min. Zapalają się światła i ciemnieje ekran, a przerwa kończy się reklamami.

czwartek, 21 października 2010

Alfabet

Alfabet powstał w 1928 roku. Wcześniej posługiwano się alfabetem arabskim.

Duża litera
Mała litera
Polski odpowiednik
A
a
a
B
b
b
C
c
dż
Ç
ç
cz
D
d
d
E
e
e
F
f
f
G
g
g
Ğ
ğ
nieme
H
h
h
I
ı
y
İ
i
i
J
j
z
K
k
k
L
l
l
M
m
m
N
n
n
O
o
o
Ö
ö
niemieckie ö
P
p
p
R
r
r
S
s
s
Ş
ş
sz
T
t
t
U
u
u
Ü
ü
niemieckie ü
V
v
w
Y
y
j
Z
z
z


Akcent w języku tureckim z reguły pada na ostatnią sylabę, co stanowi sporą trudność dla mnie, bo w języku polskim akcent pada z reguły na drugą od końca sylabę. Poza tym trzeba przewidzieć ile sylab będzie miał wyraz, żeby poczekać z akcentem na ostatnią. A ja póki co składam końcówkę za końcówką i końca nie widać.

Np. bilmiyorum – nie wiem
bil – temat
mi – zaprzeczenie
yor – końcówka czasu teraźniejszego
um – końcówka osobowa dla 1.os l.p.

Czasem gdzieś znajduję daszek ^ nad samogłoskami a, u, i (â, û, î), a to oznacza zmiękczenie wymowy poprzedzającej spółgłoski, np. kâr [kiar]; w niewielkiej ilości przykładów oznacza długą samogłoskę. I z tego co zauważyłam pojawia się głównie w wyrazach pochodzenia arabskiego.

Wszystkie litery mają swój jeden dźwięk, co znaczy, że czytam to co piszę, nie tak jak w angielskim czy francuskim.

Znak apostrofu ' wskazuje granicę między nazwą własną, a sufiksem, który jest do niej dołączony.
Np. Polonya'da – w Polsce

Anonimowo…

Od dziś można komentować posty nawet nie mając konta na gmailu. Myślę, że to ułatwi sprawę. A swoją drogą mogliście mnie wcześniej szturchnąć… Taki ze mnie haker, że dopiero teraz zobaczyłam tę możliwość. Jeżeli coś jeszcze nie gra, to dajcie proszę znać. Mam nadzieję, że głosować w sondzie można bez logowania…

Dzisiaj będzie trochę o niczym, tak anonimowo i bezosobowo. Moje życie tu trochę sie normuje w związku z tym coraz mniej rzeczy mnie zaskakuje i trochę jakby wyczerpują się pokłady kreatywności. Cóż wena jak akcje na giełdzie raz bessa raz hossa, ale zawsze w cenie jak i dobre akcje, a życie toczy sie dalej.

Tak i w Bursie (nie mylić z bursa – akademikiem) … Wstaję codziennie rano, biegnę na przystanek. Zachwycam sie kolorami nieba o wschodzie słońca. Ostatnio zachwycam sie też kolorami gór, bo ewidentnie stały sie jesienne pomarańczowo-czerwono-brązowe. Bałam się, że jesień mnie ominie tego roku, a tu taka niespodzianka… Potem zachodzę do maluśkiej piekarni po malutka pizze i butelke wody na popołudnie. Ostatnio bardzo mi nie służy klimatyzowane wnętrze biura i co rano moje gardło jest wyschnięte jak przy zapaleniu krtani. Wiec profilaktycznie, co wieczór kubek Thera-flu i tabletka do ssania.

W biurze wypracowałam sobie czas na załatwienie części swoich spraw, maili i wyszukania informacji, na które w domu nie starcza mi czasu wieczorami. A po pracy zyskałam godzinę na naukę języka tureckiego, co będzie widać po rozrastającej sie podstronie Türkçe oğreniyorum. W pracy trzeba być naprawdę ostrożnym, bo jeżeli ktoś z rodziny bossa zobaczy, że robi się coś oprócz pracy w necie to, strona zostaje zablokowana. Ale zdaje się, że nie wpadli na pomysł trakowania komputerów.

Dziś stworzyłam nową podstronę o Bursie, będą tam się znajdować rzeczy, które warto o Bursie wiedzieć i które polecam oraz te, których absolutnie nie polecam.

Do spotkania z marynarzem pozostało juz tylko 8 tygodni…, czyli tak naprawdę 8 weekendów, które trzeba jakoś zagospodarować, dopóki jeszcze pogoda dopisuje. Kiedy się już spotkamy Turcja znowu zmieni kolor, zapach i smak.

A co do pogody to naprawdę ostatnio dopisuje. Jest słonecznie i codziennie około 20 stopni już o 7 kiedy wychodzę do pracy i jeszcze o 7 kiedy wracam z pracy.

_______________________________________________________________

Dzisiaj ładowałam telefon w pracy. I kiedy za długo trzymałam go na ładowarce u E. na biurku, podszedł T. bo też chciał naładować. I oczywiście zaświecił pulpit bo oni tu są wszyscy tacy ciekawscy i odbierają swoje telefony nawzajem. Jak zobaczył G. na moim pulpicie to się skrzywił i pomachał ręką - nieee. Ja Ci dam 'nie'... Zarazo... To jest towar prawie importowany w stosunku to wszystkich tutaj, a już na pewno deficytowy i dłuuugo poszukiwany, a nie jakiś chłopek roztropek z prowincji, chociaż Made in Samsun.

środa, 20 października 2010

O tym co mi wolno, a czego nie wolno

Dziś będzie trochę absurdalnie, ale Turcja trochę właśnie taka absurdalna jest. Tylko tacy ludzie jak ja próbują szukać w tym chaosie porządku…

Zacznijmy od tego co mi tu wolno. Mogę:

  • tu mieszkać bo mam już pozwolenie na pobyt
  • wydawać pieniądze, bo zarabiać to nie bardzo
  • przechodzić w dowolnym miejscu przez ulicę i nawet na czerwonym
  • nie zmywać kubka po herbacie w pracy
  • wpychać się do metra, zanim wszyscy wysiądą, chociaż na to kultura mi nie pozwala


    i to byłoby w zasadzie na tyle.
Przejdźmy do tego co mi nie wolno. To proste, krótko mówiąc nie wolno mi wszystkiego pozostałego… I wcale nie żartuję. Ten kraj jest bogaty w smaki i zapachy, ale jeżeli chodzi o swobody obywatelskie to naprawdę kiepsko. Nie wszystko zabronione jest prawem, czasem zakaz objawia się brakiem przyzwolenia społecznego, co może boleć znacznie bardziej. Sprawdźmy. Postaram się wszystko jasno wytłumaczyć, żeby mi potem nikt nie chodził i nie mówił, że w Turcji to nie można tego i tamtego, BO TAK.


  1. Po pierwsze i najważniejsze nie mogę tu kupić wieprzowiny, więc żegnajcie schabowe. Niektórzy twierdzą, że gdzieś można znaleźć to "brudne mięso", ale nikt go nie widział. Dlaczego tak jest? Bo świnia je wszystko, to czego nie zje człowiek i do tego jeszcze mieszka w chlewie i siedzi w g….. Dlatego dla muzułmanów to "brudne zwierze". Dziwne, że dla nas nie. Więc z reguły nie dostaniemy wieprzowiny w krajach muzułmańskich na wolnym rynku. Oczywiście od reguły są wyjątki, np. hotele europejskiej w swoich restauracjach zadbają o nasze niewybredne brzuszki i czasem zaserwują wieprzowinę. 
  2. Po drugie i najważniejsze nie wolno mi tu mieszkać gdzie chcę i z kim chcę. Kraj i miasta podzielone są na niewidzialne dzielnice, w których niedopuszczalne jest mieszkać z mężczyzną, z którym nie jest się w związku małżeńskim, a czasem nawet i z koleżanką. Dlaczego tak się dzieje? Wszystko może wskazywać na nielegalne związki. Tak więc na przykład będąc nieżonatym mężczyzną nie można mi nocować u żonatego przyjaciela w domu, bo kiedy on wyjdzie nawet na chwile z domu, może to budzić podejrzenia, że ja z nią w tym czasie… Będąc natomiast niezamężna kobietą wolno mi nocować u zamężnej przyjaciółki, ale nie wolno mi mieszkać z nieżonatym (z żonatym tym bardziej nie) mężczyzną. Nawet trzy Europejki w jednym mieszkaniu mogą w niektórych miejscach budzić oburzenie, o zainteresowaniu to już nawet nie mówię. Będąc zajętą jak ja kobietą, nie powinno się mieszkać z chłopakami i dziewczynami w wynajętym mieszkaniu… tak jak ja właśnie robię… Jak poznać takie miejsce? Nie mam pojęcia… jeszcze, ale lokalsi wiedzą. To szczególnie widać w takich miastach jak Stambuł i Izmir, bo tam będą i takie i takie dzielnice, natomiast w większości miast w Turcji przeważają czarne plamy na planach miast.
  3. Po trzecie i najważniejsze w Turcji zakazane jest obrażanie najważniejszej osoby dla Turków, a tą postacią jest Mustafa Kemal Atatürk. Kim był Atatürk? Najkrócej mówiąc to taki nasz Józef Piłsudski. Atatürk uważany jest w Turcji za twórcę świeckiej republiki. Po objęciu władzy Atatürk wprowadził 4 poważne reformy. Między innymi reformę języka i od tego momentu zmienił się alfabet i słownictwo. Można powiedzieć, że język turecki został stworzony wtedy i dlatego jest taki uporządkowany i pełen reguł. Turcy są Atatürkowi niezmiernie wdzięczni za to co zrobił, dlatego w każdym budynku wisi jego portret, a w każdym mieście stoi jego pomnik, a czasem nawet muzeum.
  4. Po czwarte i również najważniejsze zakazane jest używanie Youtube (a władze zastanawiają się nad zakazaniem Facebooka - więcej tutaj) właśnie ze względu na Atatürka. Plotka głosi, że pewien młody i niepokorny Grek umieścił na Youtubie film obrażający Atatürka i w związku z tym władze uznały tę stronę za szerzącą zło i zakazały jej używania w całym kraju. Ostatnie artykuły w angielskim wydaniu Hurriyeta, którego czytuję w pracy, wskazują na to, że podobny los spotka Facebook. Właściciele FB niewiele sobie z tego robią, pomimo, że według badań Turcja jest 4 ilościowo użytkownikiem.
  5. Pomimo, że Facebook nie jest zakazany wszędzie w Turcji, to jest on często blokowany przez firmy w miejscach pracy, np. u mnie. Taka blokada spotyka sporo stron i jak obserwuję poszerza się grono zablokowanych portali. Ostatnio np. nie czytuje już tureckiego wydania Hurriyeta, bo jest zablokowane. Dla porównania, to tak jakby zablokować w Polsce Gazetę.pl. Tfu tfu tfu całe szczęście, że mi jej jeszcze nie zablokowali.
  6. Muszę też uważać na to, co robię w pracy. Tam też, jak się dowiedziałam dziś obowiązują surowe zasady i co wolno wojewodzie, to nie Tobie smrodzie. Palić w budynku można tylko córce właściciela. Ostatnio G. przekazała mi, że kuzyn właściciela zwrócił jej uwagę, że nie powinnyśmy śmiać się zbyt głośno podczas obiadu. Powiedziałam jej, żeby powiedział mi to wprost, tylko po angielsku, bo przecież tureckiego nie rozumiem, a on angielskiego. A dziś dowiedziałam się, że w pracy nie można nic oprócz pracowania. To znaczy, że można wszystko, ale tak, żeby nikt inny nie widział, a w szczególności szef, więc odbieranie maili prywatnych – zabronione, słuchanie radio – zabronione, gadanie – zabronione, włóczenie się – zabronione, czytanie gazet online – zabronione, układanie pasjansa – zabronione.
  7. A na koniec najlepsze… w Turcji zabronione jest noszenie chust zakrywających włosy… na uczelniach wyższych i pracując w miejscach publicznych, takich jak urzędy, szpitale, prawdopodobnie szkoły również. Teraz w Turcji trwa ważna debata, ponieważ do władzy doszła partia reprezentująca islamskie poglądy i chce znieść ten zakaz. Więcej tu. W zasadzie każdego kogo spotykam pytam o poglądy na ten temat. I uwierzcie, że tyle ile osób tyle poglądów. Ja osobiście miałam wyrobione zdanie, ale po ostatnich artykułach, które czytałam gdzieś zgubiłam pewność siebie i poglądów. Jak już będę wiedziała co o tym myśleć to na pewno napiszę. Póki co siedzę na płocie jak na politologa przystało i widzę racje zarówno jednych jak i drugich. Dlaczego? Bo z jednej strony jak tu chwalić się świeckim państwem skoro nie traktuje się równo wszystkich swoich obywateli i nie toleruje się zachowań cechujących główną religię w kraju. Z drugiej zaś strony zakrywająca włosy fundamentalna lekarka będzie mogła odmówić leczenia mężczyzny, tylko dlatego, że jest mężczyzną a ona kobietą?
  8.  
    I to byłoby na tyle z rzeczy najważniejszych i najciekawszych. Jeżeli kogoś to zdziwiło, zasmuciło, ucieszyło albo zdenerwowało to zapraszam do komentowania i pisania maili.


    P.S. Dziękuję też za już wysłane maile i za odzewy z różnych stron Polski i Europy.
    _______________________________________________________________

    A teraz specjalne pozdrowienia dla KWA, która nie bała się niczego i pokonała biurokratyczną machinę w pogoni za szczęściem i swoim Bibi. I pozdrawiam Bibiego, który nie bał się niczego nawet polskiej zimy w pogoni za swoją hot polish girl. I kiedy się już dogonili to wzięli ślub 7 października. A mnie tam nie było… ale życzę im dużo dzieci, małych, drobnych i kolorowych…

    poniedziałek, 18 października 2010

    Weekend w Stambule…


    W piątek zaraz po pracy udałam się na weekend do Stambułu. Na zaproszenie E. i H. – kuzyna G. i jego żony (dla ścisłości G. nie ma żony, to żona E.). Długo odkładaliśmy to spotkanie, bo albo ja nie mogłam albo oni nie mogli. Ale w końcu się udało i na prawdę było fantastycznie.

    Turecka gościnność to temat rzeka. Można pisać o wszystkim: od metrażu mieszkań zaczynając, a po szczególnej opiece nad 'samotnymi kobietami' kończąc. Dlaczego metraż mieszkań ma znaczenie? Bo dla przykładu mieszkanie E. ma 88 m2 i jest to bardzo małe mieszkanie jak na standardy tureckie, bo standard to 100-130 m2. Pierwsze pytanie, z jakim spotkał się E.: A co będzie jak będziesz miał 5 gości jednej nocy? Gdzie ich położysz? I dla przykładu w ten weekend nie byłam jedynym gościem, bo w tym samym czasie z odwiedzinami była tez E. - przyjaciółka H. z dawnych lat. Mieszkanie ma bardzo ładny standard i w sumie 3 pokoje z salonem.

    Jak to wygląda w praktyce? Sporo zależy od hierarchii i ważności gościa. Najważniejszym gościom odstępuje się swoje łóżko, a wszystkim powinno zapewnić się osobny pokój. I tak E. spala w sypialni gospodarzy na ich łożu, a ja w pokoju gościnnym. E. i H. natomiast w salonie na ogromnej malinowo-czerwonej sofie.

    I taki jest zwyczaj. Dodatkowo goście mogą zostać tak długo jak tylko chcą i mogą wpaść z odwiedzinami w każdej chwili. I każdego gościa najpierw trzeba dobrze nakarmić i napoić herbata albo kawa niezależnie od pory dnia czy nocy. Dlatego zaraz po przyjeździe o północy zostałam zapytana czy jestem głodna i już pierwszy błąd…, bo nie byłam, ale przyjęłam talerz rozmaitości i kilka filiżanek herbaty, przy której nam się miło gawędziło do 2 w nocy.

    Sobota - dzień w hamamie

    Zanim przyjechałam napisałam do H. o tym, że bardzo chciałabym pójść do tureckiego hamamu, ale mam kulturalnego stracha, bo kompletnie nie wiem jak się tam zachować. H. na prawdę stanęła na wysokości i najpierw wszystko mi wytłumaczyła a potem załatwiła kartę że zniżka na 40 % ceny w jednym z najstarszych hamamów w Stambule w samym centrum półwyspu historycznego. Nie mam zdjęć, bo to było zbyt niebezpieczne dla mojego aparatu, ale wszystko można zobaczyć na stronie internetowej hamamu. Jest to naprawdę jeden ze słynniejszych hamamów w Turcji, nawet Kate Moss miała tu swoja sesje zdjęciową.

    Hammam Fashion: Wmagazine.com

    Czym jest hamam? Hamam to publiczna łaźnia, podzielona na dwie części męska i damska. W dawnych czasach hamam służył do wyboru małżonki dla syna. Dlaczego? Bo było to jedyne miejsce gdzie kobiety widziały się zupełnie nago, a nie przez warstwy ubrań zakrywające cale ciało. Dlatego kiedy powiedziałam G. w pracy, że idę do hamamu z zona kuzyna G., ona zaczęła się śmiać i mówić, że chcą mnie sprawdzić.

    Przy wejściu do hamamu dostaje się kluczyk do przebieralni, a w przebieralni czeka specjalna narzutka
    peştemal i specjalne klapeczki nalın. I w zasadzie powinno się mięć tylko to na sobie wychodząc z przebieralni, ale nie wszystkie kobiety są tak odważne. Dlatego wszystkie trzy miałyśmy pod spodem bikini. Wilgotna marmurowa posadzka jest bardzo śliska a drewniana podeszwa klapek wcale nie ułatwia chodzenia, wręcz przeciwnie.

    Sen sultan oldun…, czyli jak stałam się sułtanem…

    Najpierw wchodzi się do w pełni marmurowej sali, które jest kwadratowa albo okrągła. Pod ścianami są kraniki z ciepła i zimna woda i marmurowe korytka. A po środku sali ogromne marmurowe łoże, które jest podgrzewane. Po wejściu siada się pod ścianka na ciepłym schodku i jak w saunie skóra zaczyna się pocić. Po jakimś czasie przychodzi kobieta, która będzie zajmować się naszym ciałem. Co ciekawe, po kilku minutach pocenia, kiedy potarłyśmy nasza skore, zaczęła się zwyczajnie wałkować. I o to chodziło, bo zadaniem hamamu jest zmyć z nas brud sprzed roku.

    Kiedy kobieta w końcu przyszła, wzięła mnie za rękę i powoli prowadziła na marmurowe łoże, gdzie juzżbyła gotowa poduszeczka dla mnie i rozłożona narzutka, ta która miałam na sobie. Przedstawiłyśmy się sobie i normalnie powinna się rozkręcać rozmowa jak u fryzjera, ale w moim przypadku cisza, bo bariera językowa. Ale na szczęście leżałam obok H. wiec wszystkie 4 wesoło szczebiotałyśmy.

    Najpierw Luçi kazała mi zdjąć gore od bikini. O o!!! To samo wcześniej zrobiły H. i E. Cóż było począć… Potem L. szorstką rękawicą zdarła ze mnie skore, wydając polecenia: Turn, sit down, lay down. Potem musiałam pójść pod te kraniki gdzie inna kobieta spłukała to, co zostało. Następnie L. przy pomocy specjalnego kremu zaczęła masaż. A na koniec jeszcze jedno mycie specjalna szorstka miotłą. Na koniec po płukaniu L. umyła mi włosy. I tak stałam się sułtanem… Na koniec dostałyśmy jeszcze po szklance soku z pomarańczy. A wszystko (ręczniki, suszarki) zapewnione i w cenie. Tylko w Sali głównej napis głosi: napiwki mile widziane (czyt. Obowiązkowe) i na koniec sesji po doprowadzeniu się do względnego porządku należy dąć napiwek swojej masażystce.

    Musze przyznać, że ta przygoda z hamamem była naprawdę fantastyczna i trochę jak podroż w czasie…

    Spacerkiem po Stambule

    Po hamamie przeszliśmy spacerkiem dzielnice, w której mieszkaliśmy z G. ostatnim razem. To dopiero był wehikuł czasu. Widziałam nawet okno naszego pokoju w hotelu Sewilla. Wszystkie te miejsca to tyle wspomnień, ze trzeba by było osobny blog stworzyć. I muszę powiedzieć jedno… nic się nie zmieniło. Nawet ta sama scena z wojskowa orkiestra na występ, której wtedy nie zdarzyliśmy. I chwiejąca się barierka, przez która o mało nie wypadłam za kulisy… Błękitny meczet, nadal stoi w tym samym miejscu i Hagia Sofia tez, tylko Top Kapi ponoć trochę deszcz zmoczył i jedna ze ścian trochę się ukruszyła.

    Wieczorem natomiast udaliśmy się na herbatę i baklavę tudzież inne słodkości w miejsce, z którego roztaczał się piękny widok na most nad Bosforem. I do tego jeszcze telefon od G. prosto z Kenii i krotki postój na wzgórzu, z którego widok na oświetlony most był na prawdę cudny.

    baklava z widokiem na most


    32. Maraton Z Azji do Europy

    Raz do roku w niedziele w Stambule odbywa się maraton. Przez kilka godzin zamknięty dla ruchu samochodowego jest most bosforski i jest to jedyny moment, kiedy można po nim przejść pieszo. Akurat udało mi się trafić na dokładnie ten weekend i przepiękną pogodę w Stambule, biorąc pod uwagę, jaka pogoda była ostatnio. Udało nam się dobrnąć tylko do polowy mostu, a w trakcie spaceru znów rozmowa zeszła na kwestie religii i tradycji w Turcji i w Polsce. Razem z E. jednogłośnie stwierdziliśmy, że Polska jest bardziej religijna niż Turcja, jeżeli chodzi o prawo i zachowanie grup społecznych (na pewno w kontekście krzyża na Krakowskim). 
















    Na koniec tego pięknego dnia udaliśmy się na Kadiköy na lunch i po książkę do nauki tureckiego dla mnie. Kadiköy to dzielnica w Stambule, gdzie spędziliśmy z G. ostatni wspólny wieczór w kwietniu, oglądając zachód słońca nad półwyspem historycznym i snując plany na przyszłość. Nikt nie przypuszczał, że właśnie tak będzie wyglądać przyszłość za pół roku. Wtedy tez na Kadiköy poznałam E. 


    ten budynek z flagą to restauracja' w której jedliśmy kolację


    W czasie powrotu do Bursy w autokarze zmotywowana zakupem książki postanowiłam obejrzeć turecka tv w ramach osłuchania się z językiem. Jakież było moje zdziwienie, kiedy zobaczyłam Leonardo di Caprio (brzydal !!!) mówiącego po turecku…

    powrót promem z Yalova